قیمت طلا، سکه و ارز قیمت روز خودرو پایگاه خبری محیط زیست ایران
پیش خوان روزنامه ها
محل تبلیغات شما اینجاست 2 محل تبلیغات شما اینجاست 2 محل تبلیغات شما اینجاست 4 نیرو نیوز مدارا
کد خبر : ۷۶۳۹۱۶
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

محصولاتی که 65 درصد از آب شرق حوضه دریاچه ارومیه را می خورند

عضو هیئت علمی گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه تبریز گفت: چهار محصول گندم، یونجه،سیب و چغندرقند سالانه حدود 650 میلیون مترمکعب آب معادل 65 درصد از کل آب کشاورزی شرق حوضه دریاچه را مصرف می کنند.

محصولاتی که 65 درصد از آب شرق حوضه دریاچه ارومیه را می خورند

به گزارش پایگاه خبری اتحاد آنلاین، طی چند سال اخیر افزایش مصرف بی رویه ی آب در بخش کشاورزی، از مهم ترین دلایل کاهش سطح آب دریاچه ارومیه بوده است؛ سالانه میلیاردها مترمکعب آب در این حوزه مصرف می شود، طبق گزارش فائو، 90 درصد درآمد کشاورزان در آذربایجان شرقی و غربی صرفاً از طریق کشاورزی کسب می شود ولی با این حال میزان درآمد کشاورزان آذربایجان شرقی و غربی با وجود توسعه کشت آبی از میانگین درآمد کشاورزان کشور کم تر است.

با توجه به این که کشاورزان سهم موثری در تولید و اشتغال دارند، باید برای توسعه کشاورزی و تولید پایدار، مسئولیت اجتماعی خود را به خوبی شناخته و عمل کنند، کشاورزان حوضه آبریز دریاچه ارومیه نیز برای تولید تولید ثروت نیاز به آب دارند ولی در کنار آن باید بتوانند محیط زیست را برای نسل های بعدی نیز حفظ کنند.

در حال حاضر درصد قابل توجهی از آب مصرفی بخش کشاورزی حوضه دریاچه ارومیه صرف تولید چهار محصول یونجه، سیب، گندم و چغندرقند می شود، مصرف بسیار زیاد آب در این منطقه، موجب بروز مشکلاتی در منابع آبی شده و همچنین اکثر محصولات باغی حوضه دریاچه ارومیه نیز به سیب و انگور اختصاص دارد که محصولاتی با نیاز آبی بالا به شمار می رود.

عضو هیئت علمی گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه تبریز ، در این خصوص گفت:  آذربایجان شرقی دارای رتبه اول در تولید علوفه یونجه و آذربایجان غربی نیز دارای رتبه نخست در تولید چغندر قند در کشور است، با احتساب سطح زیر کشت و مصرف آب آن ها در بخش شرقی حوضه دریاچه ارومیه واقع در آذربایجان شرقی، سالانه این چهار محصول حدود 650 میلیون مترمکعب آب مصرف می کنند که شامل 65 درصد از کل آب کشاورزی شرق حوضه دریاچه می شود.

ابوالفضل مجنونی هریس ادامه داد: با اطلاع از این وضعیت در خصوص این چهار محصول نمی توان گفت اقدامی انجام نشده ولی این اقدامات کافی و اثربخش نبوده است، معتقدم توقف کاشت آن ها در حوضه تنها اقدام موثر ممکن نیست.

وی با بیان این که توسعه گسترده کاشت چغندر در حوضه دریاچه نیز یکی دیگر از این معضلات است، افزود: کشت چغندر در برخی شهرهای دارای کارخانجات قند، با موفقیت انجام نمی شود و این کارخانجات برای تهیه مواد اولیه با مشکل مواجه شده و برای تامین آن به منطقه شمالغرب کشور روی آوردند.

وی ادامه داد: خرید مقدار زیاد چغندر از سوی سایر شهرهای کشور، باعث کشت بیشتر چغندر قند در حوضه آبریز دریاچه ارومیه شده است، قطعا این موضوع به معیشت و اقتصاد منطقه کمک می کند ولی از سوی دیگر منابع آبی منطقه را از تعادل خارج کرده است، از این رو کشاورزان منطقه باید نسبت به نیاز کارخانجات شمالغرب این گیاه را کشت کرده و آب منطقه را بیش از این به صورت مجازی صادر نکنند.

حدود 380 میلیون مترمکعب آب شرق حوضه دریاچه برای کشت یونجه مصرف می شود

مجنونی با بیان این که کشت یونجه درآذربایجان شرقی و غربی بسیار گسترش یافته است، گفت: دلیل افزایش کشت یونجه، خوش خوراکی برای دام، سازگار بودن با شرایط منطقه و پرمحصولی یونجه است، کشت این محصول به دلیل عدم دغدغه زیست محیطی سازمان های متولی به شدت در منطقه گسترش یافته است، به طوری که حدود 380 میلیون مترمکعب آب شرق حوضه دریاچه از طریق کشت یونجه مصرف می شود، هرچند در برخی مناطق، اقداماتی نظیر کشت گیاهان علوفه ای کم مصرف مانند ماشک گل سفید انجام می شود، ولی جایگزینی آن، کار راحتی نیست.

عضو هیئت علمی گروه علوم و مهندسی آب دانشگاه تبریز با بیان این که گندم یک گیاه کم آب بر است، گفت: کشت وسیع گندم در حدود 60 هزار هکتار در شرق حوضه دریاچه ارومیه، مصرف بالای آب را نشان می دهد؛ این محصول به دلیل استراتژیک بودن، اهمیت زیادی دارد ولی بهتر است کاملاً مدیریت شده و در تناوب با گیاهان کم آب بری نظیر کلزا کشت شود.

وی با اشاره به توسعه ی 15000 هکتاری باغات سیب در شرق حوضه دریاچه ارومیه در آذربایجان شرقی، گفت: این میزان از باغات، با احتساب مصرف 10000 مترمکعب آب در هکتار، سالانه 150 میلیون مترمکعب آب مصرف می کنند، حذف و جایگزینی باغات، پیچیدگی خاص خود را دارد و باید در یک پروسه 10 ساله با درختان کم آب بر، با ارزش صادراتی بالا جایگزین شوند.

وی با اشاره به اقدامات مشارکتی انجام شده در راستای احیای دریاچه ارومیه، اظهار کرد: با این که هزاران هکتار سیستم تحت فشار اجرا شده ولی آب مصرفی و برداشتی با شرایط قبل آن تفاوت چندانی نکرده است؛ چراکه ما به کشاورز ساعتی آب تحویل می دهیم نه حجمی؛ به عنوان مثال، مقدار آب ارائه شده در مرحله خاک آب با دان آب تفاوتی نکرد و در برنامه ریزی آبیاری توسط مجریان این پروژه ها کسی کاری به تغییرات نیاز آبی در مراحل مختلف فنولوژیکی گیاه نداشت، یا این که بسیاری از سیستم های تحت فشار اجراشده بنا به دلایل مختلف از قابلیت مصرف خارج شده اند، ولی در آمار نیز ثبت شده اند.

توسعه باغات در اطراف دریاچه

مجنونی هریس با بیان این که حداقل بالای 20 هزار هکتار در آذربایجان غربی و دو هزار هکتار در آذربایجان شرقی توسعه کشاورزی شناسایی شده است، گفت: بررسی های تصاویر ماهواره ای نشان می دهد که پس از تشکیل ستاد احیای دریاچه، با وجود مصوبه هیئت دولت مبنی بر ممنوعیت تبدیل اراضی زراعی به باغی، باغات بسیار گسترش یافته ­اند؛ به عنوان مثال در منطقه مراغه نزدیک 2000 هکتار زمین زراعی به باغ تبدیل شده است، در آذربایجان غربی نیز وضعیت بدتر از این مناطق بوده به طوری که تصاویر ماهواره ای، توسعه 1500 هکتاری باغات را در بخش هایی از میاندوآب و مهاباد نشان می دهد.

انتهای پیام

منبع ایسنا
ثبت نظرات
captcha