قیمت طلا، سکه و ارز قیمت روز خودرو پایگاه خبری محیط زیست ایران
پیش خوان روزنامه ها
محل تبلیغات شما اینجاست 2 محل تبلیغات شما اینجاست 2 محل تبلیغات شما اینجاست 4 نیرو نیوز مدارا
کد خبر : ۷۳۸۵۰۶
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

رونق تولید در لاله زار؛ از کشت گل تا صادرات اسانس گل محمدی

تجربه بسیاری از روستاها در کشور نشان می دهد که آنجایی که اهالی پای کار روستا مانده اند، با همدلی و مشارکت جمعی از سنگلاخ مشکلات عبور کرده و رونق را به روستا بازگردانده اند.

رونق تولید در لاله زار؛ از کشت گل تا صادرات اسانس گل محمدی

به گزارش پایگاه خبری اتحاد آنلاین، تجربه بسیاری از روستاها در کشور نشان می دهد که آنجایی که اهالی پای کار روستا مانده اند، با همدلی و مشارکت جمعی از سنگلاخ مشکلات عبور کرده و رونق را به روستا بازگردانده اند!

رونق تولید در «لاله زار»

برخی اسم ها ربط و نسبتی با اصلش ندارد، اما برخی دیگر گویای واقعیت آن است! لاله زار اسم روستایی در کرمان است. البته پر از لاله نیست. اما سرشار از دشت های در هم تنیده گل محمدی است و هر سال با سطح زیرکشت بیشتری به استقبال فصل بهار می روند. زمین این منطقه خاطره خوشی از گذشته نداشته، اما حالا تلخی کشت خشخاش را از یاد برده است.

داستان از چه قرار است؟

منطقه لاله زار در سال های قبل از انقلاب به کشت خشخاش و تریاک شهره بوده است که برای مواد مخدر مورد استفاده قرار می گرفت، تا اینکه به همت فردی که زاده همان دیار بود و سال های دوری از دیار از عِرق و علاقه او به آن کم نکرده بود، مردم تشویق شدند که کشت خشخاش را کنار گذاشته و قلمه های گل محمدی را جایگزین آن کنند.

به تدریج و با سال ها رنج و صبوری، توانستند کشت گل محمدی را به اولویت اول کشاورزی منطقه خود تبدیل کنند. جایی که از قضا آسمان و زمین هم دست و دلبازانه از تولیدکنندگان گل استقبال می کند. به طوری که در برخی نقاط این گیاه به صورت دیم، کشت می شود. این ماجرا سال ها طول کشید تا به سرانجام رسید و حالا گل محمدی و فرآورده های آن به صورت ارگانیک به شهرهای مختلف کشور و جهان صادر می شود.

در حال حاضر حجم تولید گل در این منطقه تا حدی است که کارخانه های فرآوری اسانس گیری و گلاب گیری پاسخگوی این حجم نیست. حجم قابل توجهی از گل محمدی از لاله زار به شهرهای دیگر ارسال می شود تا به صورت خام مورد بهره برداری قرار گیرد.

یکی از مشکلات تولید در این منطقه و این بخش این است که صنایع فرآوری پاسخگوی تولیدات کشاورزی نیست. به واسطه شرایط مناسبی که برای کشت فراهم بوده، کشاورزان به این بخش ترغیب شده اند. اما مشکلات کشاورزی و تولید گریبان گیر آنهاست. کمبود صنایع تبدیلی، کشت و برداشت غیرحرفه ای و عدم رعایت استانداردها، عدم حمایت از شکل گیری بازار داخلی و ورود به بازار بین المللی، عدم ثبات و شفافیت قوانین و قواعد از جمله مشکلات و موانع است. در صورتی که شرایط مطلوب فراهم شود امکان تولید بیشتر فراهم شده و کشاورزان بیشتری به این بخش ورود می کنند.

احساس هویت، عامل رونق کسب وکار در ویدوج

این سؤال برایم جدی بوده که چرا برخی از این روستاها با وجود آنکه زیرساخت های عمرانی خوبی دارند، اما جمعیت آنها به شهرها مهاجرت می کنند! و بالعکس برخی از دیگر روستاها با حداقل امکانات زیرساختی توانسته اند، به حیات خود ادامه بدهند! چرا مردم برخی روستاها با وجود آنکه منابع طبیعی مثل آب و زمین حاصلخیز در حد کمی در اختیار دارند، اما دست از کار نمی کشند؛ اما برخی  دیگر با وجود آنکه مواهب الهی بر آنها سرازیر شده است، کمر همت نمی بندند یا اینکه به مشاغل کاذب مشغول اند! یا اینکه منتظرند که دیگران برای آنها دست به اقدام زده و آبادانی را برایشان به ارمغان آورند!

به این منظور تصمیم گرفتم به یکی از روستاهای منطقه کاشان که سطح قابل توجهی را زیرکشت گل محمدی برده اند سر بزنم. در زیر آفتاب داغ خردادماه به سمت این روستا حرکت کردم. چاره ای نبود؛ با یکی از اهالی قرار ملاقات داشتم. مشتاق بودم که از نزدیک ببینم. روستاهای زیادی در منطقه وجود دارد که برخی از آنها دارای رونق و رفت و آمد خوبی است.

برخی هم بی رونق شده و تنها سالخوردگانی که شوق رفتن ندارند مانده اند. تابلوی ورودی روستا از نظرم گذشت؛ ویدوج. در دوطرف جاده مزارع گل محمدی خودنمایی می کرد. با وجود آنکه طبق قاعده بایستی در ابتدای صبح، گل های شکفته شده چیده شوند، در این هنگام که ساعاتی از عصر گذشته بود هنوز افرادی در مزارع مشغول چیدن گل بودند. علت را جویا شدم. گفتند که در سال جاری به دلیل بازگشت بسیاری از کارگران مهاجر افغانی به وطن خود، کارگر در زمین های زراعی کمیاب است و فعالیت های زراعی به تعویق افتاده است.

قرارمان با فردی بود که تلاش می کرد کمی به زندگی و کسب وکار تولیدکنندگان محصولات کشاورزی در روستا رونق ببخشد. چهره ای بشاش و گرم که از فشردگی کارها خم به ابرو نیاورده بود. او این کار را در بستر مسجد و پایگاه بسج رقم زده بود. به این صورت که با خرید گل به قیمت بهتر، تلاش می کرد دست دلالان را کوتاه کند و سود بیشتری عاید کشاورزان شود. از قضا این برنامه با استقبال مردم همراه شده و حتی تمایل و همراهی آنها با مسجد و بسیج افزایش یافته است. این چهره محبوب در روستا با ایجاد این بستر، زمینه برای ارائه خدمات فرهنگی را هم فراهم کرده بود. با ایستادگی خود توانسته بود به تدریج افراد دیگری را نیز به کار بگیرد تا در ارائه خدمات سرعت ببخشید.

روستا به لحاظ ظرفیت اقلیمی و انسانی، قابلیت تولید محصولات متنوع کشاورزی و سایر محصولات تولیدی را دارد. به شرط آنکه زنجیره لازم برای تأمین مالی و تهیه صنایع تبدیلی و فرآوری فراهم شود. به لحاظ انسانی روستا جمعیت جوان و آماده به کار زیادی دارد. در صورتی که نهادهای کسب وکار فراهم شود، از مهاجرت این افراد جلوگیری به عمل می آید، اما مهمتر از زنجیره ارزش کسب وکار این مهم است که آنها انگیزه دارند که در زمین های خود کار کنند و با هر تلاش ممکن محصولات خود را به فروش رسانند. این احساس هویت آن چیزی است که متأسفانه در برخی روستاها دیگر خبری از آن نیست.  

این شوق آباد کردن آبادی است که علی رغم مشکلات پیچیده می تواند افراد را پابرجا نگه دارد تا با مشکلات دست و پنجه نرم کنند. به راستی چه می شود که در برخی مناطق این شور و شوق به فراموشی سپرده می شود؟

حرف آخر

راه برون رفت از مشکلات و حل موانع چیست؟ کدام حلقه ازحلقه های تولید و رونق در روستا مهمتر است؟ نخ تسبیح اتصال و پیوستگی و انسجام بین حلقه های تولید کدام است؟ در این مورد نظرات مختلفی وجود دارد. برخی ابعاد فنی و سخت افزاری ماجرا را پررنگ می کنند و این را عامل پیشبرد در این بخش می دانند.

در این نگاه به کارگیری روش های نوین کشت، تولید، فرآوری و بسته بندی، حمایت از کشاورزان از طریق ارائه تسهیلات مالی و ایجاد زیرساخت های تجاری و فنی حائز اهمیت است. اما در نگاهی دیگر آنچه که نقش حیاتی در این ماجرا دارد، ابعاد اجتماعی و انسانی است و اگر این بعد اصلاح شود حتی در صورتی که ابعاد سخت افزاری مهیا نباشد، به تدریج رونق ایجاد می شود و زیرساخت ها شکل می گیرد. با مرور بسیاری از روستاها و مناطق کشور که در کشاورزی و تولید موفق بوده اند و از جمله دو مورد مطرح شده در این نوشتار، می توان به این مهم دست یافت که با حضور و نقش آفرینی یک متولی دلسوز مسیر پیشرفت برای آنها طی شده است. حال ممکن است این رهبر در قاموس یک ریش سفید باشد؛ یا حتی جوانی که انگیزه نام و نان را در مسیر رونق منطقه خود خرج کرده است. بنابراین تلاش و جهاد در مسیر رونق تولید، عبادت به حساب می آید و از آن به جنگ اراده ها تعبیر می شود.  

با تلاش برای توانمندسازی مردم و اعطای اختیارات به آنها برای تصمیم گیری و مدیریت منابع، به تدریج انگیزه ها شکل گرفته و زمینه ورود همه جانبه علاقمندان به بخش های تولیدی اعم از کشاورزی و صنعت فراهم می شود. این کار نیازمند همتی همه جانبه و تعامل همدلانه بین دولت، مردم و نخبگان است. این تعاملات از گذشته در فرهنگ یاری گری ایرانیان ریشه داشته است و آموخته اند که بدون نیاز به کمک های بیرونی با مشارکت جمعی به ساماندهی امور خود از جمله کشاورزی بپردازند.

در این راستا مهمترین مطالبه از دولت اعتماد به بدنه مردمی با واگذاری اختیار و تسهیل زمینه ها اقتصادی برای ورود به این عرصه حیاتی است. 

محسن باقری پژوهشگر هسته سیاست کشاورزی مرکز رشد دانشگاه امام صادق علیه السلام

انتهای پیام/ب

منبع فارس
ثبت نظرات
captcha