پیش خوان روزنامه ها
محل تبلیغات شما اینجاست 2 محل تبلیغات شما اینجاست 2 محل تبلیغات شما اینجاست 4 نیرو نیوز مدارا
کد خبر : ۷۳۸۴۶۰
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

چرا ایران یکی از ۱۰ کشور افسرده دنیاست؟

تا پایان سال اول متوسطه دوم، شاگرد اول کلاس بود اما در این سال و تابستان پیش از شروع سال دوم، شرایط آرام آرام تغییر کرد و «امیرعلی» دیگر آن آدم سابق نبود.

چرا ایران یکی از ۱۰ کشور افسرده دنیاست؟
اگرچه آمار دقیق و معتبری درباره میزان افسردگی یا اختلالات روانی در بین کودکان و نوجوانان ایرانی وجود ندارد، اما چندین پژوهش تاکنون در این زمینه انجام شده که نتایجی به نسبت مشابه داشته است. پیش از این «محمدرضا محمدی» فوق تخصص روانپزشكی كودك و نوجوان از اختلال رفتاری ۲۲درصد از کودکان و نوجوانان ایرانی سخن گفته بود.

او در این باره گفته بود که «میزان اختلالات كودكان و نوجوانان ٦ تا ١٨ سال در مجموع بین پسرها ٢٤ درصد و دخترها ٢٠ درصد است، همچنین این اختلالات در گروه سنی ٦ تا ٩ سال ٢٢ درصد و در گروه سنی ١٠ تا ١٤ سال ٢٣ درصد برآورد شده است.» او این آمار را مربوط به سال ۹۶ و نتیجه یک بررسی از سراسر کشور دانسته بود.

این آمار درحالی است که بعضی روانشناسان معتقدند که این اختلالات روان منجر به افسردگی در جوانی خواهد شد و البته آمارها در این زمینه هم می گوید که افسردگی شایع ترین بیماری در بین جوانان ایرانی است. پیش از این رئیس مرکز مطالعات وزارت ورزش و جوانان از نتایج یک تحقیق گفته بود که نشان می داد افسردگی شایع ترین اختلال روانی میان نسل جوان کشور است و سهم جوانان در این بیماری ١/٣ درصد است.

«محمدتقی حسن زاده» درباره این پژوهش گفته بود: «در تحقیقات انجام شده میان دو هزار و ٥٠٦ جوان به عنوان جامعه آماری که ٦٠٦ نفر از این افراد در مقطع پیش دانشگاهی و مابقی دانشجو بوده اند، عوامل مختلف اختلال روانی در میان نسل جوان بررسی شد. عوامل اختلال روانی جوانان شامل ترس از بیماری، افسردگی، وسواس اجباری، اضطراب، خصومت و پرخاشگری، شکایت جسمانی، روان پریشی و حساسیت در روابط متقابل است که در این تحقیق از جوانان جامعه آماری سوال شد. نتایج تحقیقات نشان می داد که افسردگی شایع ترین اختلال روانی در میان نسل جوان کشور است.»

این آمار و اطلاعات به این دلیل می تواند مهم باشد که اهمیت توجه به مشکلات روانی کودکان و نوجوانان را به خوبی آشکار می کند و از ضرورت مواجهه جدی و کارشناسانه با آنها پرده برمی دارد.

چرا ایران یکی از ۱۰ کشور افسرده دنیاست؟
آمار موسسه های معتبر دنیا مانند گالوپ درباره میزان افسردگی، خشم، عصبانیت و... از نامناسب بودن حال عمومی جامعه ایران حکایت دارد. مسئولان هم البته پیش از این، درباره این آمار افسردگی و اختلالات روانی چندین بار هشدار دادند. «حسن قاضی زاده هاشمي»، وزیر پیشین وزارت بهداشت پیش از این و در دوران وزارتش از دوبرابر شدن میزان شیوع افسردگی طی ۲۶سال گذشته در ایران خبر داده بود. او همان موقع گفته بود: «از نظر بار بیماری ها، افسردگی رتبه چهارم را دارد و براساس پیش بینی ها در سال ۲۰۳۰ بیماری افسردگی در رتبه دوم بیماری ها قرار خواهد گرفت.

 

ارتقای سلامت روان می تواند از اهداف مهم کشور باشد و علاوه بر عوامل ژنتیکی عوامل محیطی زیادی مثل بیکاری، از دست دادن عزیزان، حوادث ترافیکی و عوامل طبیعی می تواند در ابتلا به افسردگی تاثیرگذار باشد.» این اطلاعات اگرچه درباره کلیت جامعه ایران است، اما به خوبی شرایط کودکان و نوجوانان و همچنین میزان توجه به مشکلات روانی آنها را هم نشان می دهد. درباره دلایل این بیماری های روحی هم موارد فراوانی از سوی روانشناسان و جامعه شناسان مطرح می شود که در یک مورد، «فرید براتی»، سرپرست گروه کارشناسان ستاد ساماندهی بیماران روانی در سال ۱۳۸۶ گفته بود که ۶۵ درصد افسردگی ها در ایران ناشی از مسائل اجتماعی است و نه جسمی/روانی یا زیست شناختی. این اطلاعات از آن جهت مهم است که برخی از مشاوران و روانشناسان معمولا در جلسات خود با بیماران کمتر به این موضوع می پردازند و دلیل بیماری و همچنین راه مقابله را شخصی یا خانوادگی
عنوان می کنند.

بحران بلوغ، بحران هویت و والدینی که دوست فرزندان نیستند

گفت وگوی «شهروند» با چند روانشناس حوزه کودک و نوجوان و همچنین روانپزشکان، افزایش میزان مراجعه نوجوانان ایرانی نسبت به دهه های گذشته را تأیید می کند که البته می تواند دلایل متفاوتی داشته باشد. «عطاءالله محمدی» روانشناس که این روزها با مرکز مشاوره تلفنی دانشگاه تهران هم همکاری دارد، در این باره می گوید:

«تجربه شخصی من هم نشان می دهد که مراجعه نوجوانان به روانشناسان بیشتر شده است که البته دلایل متفاوتی دارد و این اتفاقات تک عاملی نیست.» او درباره موضوع اصلی مراجعه نوجوانان هم می گوید: «جمعیتی که من با آنها کار می کنم، دانشجو هستند و ازدواج و رابطه عاشقی زیاد است. مشکلات و استرس کاری هم زیاد است، چون بخش زیادی از مراجعه کنندگان من را دانشجویان تشکیل می دهند و این افراد به صورت پاره وقت کار می کنند یا تلاش هایی در این زمینه دارند.»

 

«اصغر کیهان نیا»، روانشناس هم در این باره به «شهروند» می گوید: «می شود درباره افسردگی حرف زد اما آن چه من الان با نوجوانان سروکار دارم بیشتر خشم فروخورده است.» او درباره دلایل اصلی این افسردگی که به دوران نوجوانی هم برمی گردد، می گوید: «افسردگی بیشتر در جوان هاست. درباره دلایل آن هم باید گفت عامل اول بی آیندگی است و این احساس ناشی از نداشتن شغل و ازدواج است.

جوانان نیازهای روحی و جنسی دارند که با ازدواج و کار می توانند به این موارد برسند. این جوان نیاز به حمایت دارد و نیاز دارد که مسئولان و دست اندرکاران و ازجمله اولیا او را حمایت کنند. اگر یک جوان احساس بی پناهی و قربانی بودن کند، خودبه خود احساس افسردگی بیشتر می شود و خشمی ایجاد می کند.»

کیهان نیا درباره عوامل سازنده این احساس خشم و عصبیت هم از اخبار فراوان فساد و همچنین ایجاد حس تبعیض می گوید: «وقتی اخبار زیادی درباره فساد، آقازاده ها و تبعیض منتشر می شود (کاری ندارم که تا چه اندازه درست یا نادرست باشد) این اخبار یک خشم فروخورده ایجاد می کند که زمینه ساز افسردگی می شود.»

او درباره شرایط روحی و روانی نوجوانان مورد مراجعه خود هم می گوید: «برمی گردیم به نوجوانان. نوجوان یک دوران بلوغ دارد که از ۱۰ تا ۱۳ سالگی و بسته به جسم شروع می شود. دوران بلوغ که تمام می شود، خود این دوران بلوغ او را سرگردان و گیج می کند.

دلیل این مسأله هم تغییرات فیزیکی است که در جسم به وجود می آید. این را می گوییم بحران بلوغ که فرد هنوز با جسم جدید خود کنار نیامده و نمی تواند آن را درک کند. اینها دوران بدی به ویژه در برخورد با مردم، دایي جان و خاله جان خواهند داشت. گفتن این موارد از طرف اطرافیان هم می تواند تأثیر منفی بگذارد.» براساس گفته های این روانشناس، پس از بحران بلوغ، نوبت به بحران هویت در نوجوانان می رسد: «در این سن آنها نه بچه اند و نه جوان و از هر گروهی خارج می شوند.

بحران هویت که از ۱۳ تا ۱۸ سالگی شروع می شود؛ من کی هستم، چی هستم، قوی ام، خوشگل ام، دوست داشتی ام؟ و در این سن به سمت الگوها می روند و الگوی لباس و سبک زندگی دیگران را تقلید می کنند. در این سن اگر والدین مشغول باشند و نتوانند کمک کنند، زمینه ساز افسردگی می شود. بحران هویت ممکن است به خشم منجر شود که عوارضی مانند عزلت طلبی، استقلال طلبی، نه بگو، غیرمعاشرتی، کم غذایی و خواب زیاد و بیشتر گرایش به سمت موبایل و بازي های سرگرم کننده ایجاد می کند.

این موبایل و بازی هم به منزوی شدن نوجوان کمک می کند چرا که با سرگرمی از معاشرت بازمی ماند. منزوی شدن هم می تواند به افسردگی منجر شود. شعار هیچ کس تنها نیست، خودش افراد را منزوی می کند. این بازی ها که بچه را سرگرم می کند منجر به تنهایی می شود و چون تنها می شوند، زبان اجتماع را کمتر متوجه می شوند.»

اما این بحران بلوغ و بحران هویت، مربوط به تمام نوجوانان در همه کشورهای دنیاست. چرا در ایران آمار مشکلات روانی و افسردگی نوجوانان بیشتر از بسیاری کشورهای دنیاست؟ کیهان نیا در پاسخ به این پرسش می گوید: «من در آمریکا تحصیل کرده ام و می دانم سیستم خانواده و آموزش و پرورش کشورهای توسعه یافته دنیا به چه صورت است.

تفاوت اصلی ما با بقیه به این صورت است که آن جا شیوه مدارس پرورشی و تربیتی است و مشاوره به وفور وجود دارد. یعنی بچه امکان صحبت کردن و درد دل با راهنما را دارد و می داند از این درد دل بعدا علیه او استفاده نمی شود. مرحله و مورد بعد هم والدین است. من به والدین توصیه می کنم که دوست بچه ها باشند، نه خبرچین آنها.

وقتی مشاوره مدرسه و حمایت والدین باشد، بچه احساس قربانی بودن نخواهد داشت و می داند حمایت و گوش شنوایی دارد.» او درباره تجربه کاری خود از مراجعه نوجوانان و اصلی ترین مسائل مطرح شده توسط آنها هم توضیح می دهد: «اصل اول که مطرح می شود اختلاف پدر و مادر است که بچه ها را بشدت اذیت می کند. دوم سختگیری برخی والدین که کمال طلب اند و سخت می گیرند.

سوم هم بحث اوقات فراغت و تصمیمی که خانواده سراغ آنها می رود. کمتر شکایتی درباره شرایط مالی و مادی است و کمتر افرادی با مشکل مالی به ما مراجعه می کنند. مشکلات ناشی از کم فرزندی و فرزند سالاری هم الان شدید شده است.»

 

روزنامه شهروند 

منبع انتخاب
ثبت نظرات
captcha