پیش خوان روزنامه ها
محل تبلیغات شما اینجاست 2 محل تبلیغات شما اینجاست 2 محل تبلیغات شما اینجاست 4 نیرو نیوز مدارا
کد خبر : ۷۲۲۴۹۷
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

سرانجام؛ کانال تجاری

برلین، لندن و پاریس پنجشنبه شب گذشته با قرائت بیانیه ای ثبت کانال ویژه مالی برای حفظ توافق هسته ای با ایران را اعلام کردند تا صف بندی خود را در برابر مخالفان برجام مشخص تر کرده باشند.

سرانجام؛ کانال تجاری

به گزارش پایگاه خبری اتحاد آنلاین، سه عضو اروپایی طرف برجام در این بیانیه ضمن روشن کردن چارچوب تبادل مالی با ایران، بر تعهد خود برای توسعه بیشتر این ابزار پشتیبان که «اینستکس» نامیده می شود، تأکید کردند. محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران و همچنین فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در حالی به استقبال عملیاتی شدن این راهکار رفتند که اروپایی ها در قبال آن می کوشند امکان تجارت شرکت های اروپایی با ایران را بدون نیاز به استفاده از مجاری متعارف مالی فراهم سازند. شرکت هایی که روابط خود با کشورمان را به خاطر تحریم های امریکا محدود کرده اند. اگرچه اروپا گام نخست خود در چارچوب عملیات نجات برجام را با تأخیر برداشت با این حال این تلاش ها از منظر نتیجه بخشی گفت وگو برای رفع نگرانی و طرح ریزی راهکارهای اثبات کننده پایبندی دو طرف توافق، تجربه ای قابل اتکا به شمار می آید. تجربه ای برای حفظ یک توافق که حاصل ارزشمند مذاکراتی سخت بوده و گرچه از سوی هیأت حاکمه ایالات متحده امریکا به عنوان یکی از 7 کشور حاضر در مذاکرات با عهد شکنی رو به رو شده، اما دیگر کشورها کوشیده اند تا آن را از عهدشکنی ها و بهانه جویی های طرف امریکایی در امان نگه دارند.

** «اینستکس» چگونه کار می کند؟
نهادی که قرار است مبادلات مالی و تجاری میان شرکت های اروپایی و بخش خصوصی و دولتی ایران را تسهیل کند و از پیامدهای تحریم های امریکا دور نگه دارد «اینستکس» (INSTEX) نامیده شده است. این نام مخفف عبارت (Instrument for Supporting Trade Exchanges) یعنی ابزار حمایت از مبادلات تجاری است. پیشتر این سازوکار ویژه مالی «اس پی وی» نامیده می شد و این در حالی است که این تغییر نام صرفاً برای طرح عنوانی دقیق تر از شرکتی صورت گرفته که قرار است تحت عنوان «اینستکس» در فرانسه آغاز به کار کند. برای اجرایی کردن این پروژه پنجشنبه گذشته (31 ژانویه) شرکتی با سرمایه 3 هزار یورو در فرانسه، تأسیس و به ثبت رسید. هدف اصلی از ایجاد این کانال مالی ویژه، دادن امکانات به شرکت های کوچک و متوسط اروپایی است تا بتوانند مجاری متعارف مالی خود با ایران را حفظ کنند. بر پایه این سازوکار قرار است پرداخت های ایران با اروپا و صادرات و واردات ایران وارد این سازوکار مالی بشود و از طریق این سازوکار تبادلات دو طرف صورت بگیرد.

همچنین قرار است تا سازوکار مشابهی هم به این منظور در ایران تشکیل شود تا بتوانند تبادلات ریالی را برای طرف های ایرانی ساماندهی کند. این سیستم در واقع قرار است همانند صندوقی تحت حمایت اتحادیه اروپا باشد که پول نفت ایران از سوی شرکت های خریدار به آن واریز می شود. واردات ایران از اروپا هم از محل منابع این صندوق تأمین می شود.

اینکه انتقال این پول به ایران چگونه صورت می گیرد رأساً از سوی این کانال مالی خواهد بود که مشابه بانک عمل می کند. این در حالی است که مرحله فوری در آغاز تبادلات بر اساس این سازوکار به کالاهای اساسی، بهداشتی و کشاورزی اختصاص داده شده اما هدف آن بسیار وسیع بوده و تمام حوزه تبادلات مشروع را در بر می گیرد.

** بیانیه سه کشور اروپایی چه می گوید؟
فرانسه، آلمان و انگلیس، در راستای تعهد راسخ و تلاش های ادامه دار خود برای «حفظ برنامه جامع اقدام مشترک» (برجام) که به تأیید قطعنامه شماره 2231 شورای امنیت رسیده، ایجاد «ابزار پشتیبان مبادلات تجاری» را اعلام می کنند. این ابزار، کانال ویژه ای برای تسهیل تجارت مشروع میان عاملان اقتصادی اروپا و ایران است. سه کشور اروپایی بار دیگر تأکید می کنند که تلاش ها برای محافظت از مفاد اقتصادی مندرج در برجام، به اجرای کامل تعهدات مرتبط هسته ای از سوی ایران، از جمله همکاری های کامل و بموقع با آژانس بین المللی انرژی اتمی مشروط است. «ابزار پشتیبان مبادلات تجاری» با تمرکز روی ضروری ترین بخش ها برای مردم ایران - از قبیل اقلام دارویی، کالاهای پزشکی و کالاهای کشاورزی و غذایی- از تجارت مشروع با ایران حمایت خواهد کرد. ابزار پشتیبان مبادلات تجاری در دراز مدت قصد دارد به روی فعالان اقتصادی از کشورهای ثالث که مایل به تجارت با ایران هستند گشوده شود. سه کشور اروپایی کماکان نحوه تحقق این هدف را بررسی می کنند. ایجاد ابزار پشتیبان مبادلات تجاری، اولین گام مهمی است که سه کشور اروپایی امروز برداشتند. عملیاتی کردن ابزار پشتیبان مبادلات تجاری بر اساس رویکردی گام به گام خواهد بود:
- سه کشور اروپایی در کنار ابزار پشتیبان به کار روی جزئیات ملموس و عملیاتی جهت مشخص کردن نحوه فعالیت این شرکت ادامه خواهند داد. - سه کشور اروپایی برای ایجاد نهاد مؤثر و شفافی که برای عملیاتی کردن ابزار پشتیبان ضروری است با ایران همکاری خواهند کرد. فعالیت ابزار پشتیبان مبادلات تجاری، با بالاترین معیارهای بین المللی در زمینه مبارزه با پولشویی، مبارزه با تأمین مالی تروریسم (AML/CFT) و تبعیت از تحریم های اتحادیه اروپا و سازمان ملل منطبق خواهد بود. در همین راستا، سه کشور اروپایی از ایران انتظار دارند فوراً تمامی عناصر برنامه اقدام FATF را اجرا کند. سه کشور اروپایی بر تعهد خود در زمینه توسعه بیشتر این ابزار پشتیبان با همکاری کشورهای علاقه مند اروپایی تأکید می کنند تا بتوان با پیروی از گام های مشخص شده در بالا از مبادلات تجاری با ایران حمایت کرد.

** چه زمانی اجرایی می شود؟
سفیر ایران در لندن درباره زمان اجرای سازوکار مالی اروپا و ایران می گوید: «در این رابطه، یک سلسله مسائل فنی و حقوقی وجود دارد و بایستی نهاد همتایی در ایران تشکیل شود که بحث های آن در حال انجام شدن است». حمید بعیدی نژاد توضیح داد که باید مشورت های نزدیکی با سه کشور داشته باشیم تا این نهاد بتواند با نهاد همتای خود در ایران در هماهنگی کامل قرار داشته باشد و این تبادلات را انجام دهد. پیشتر هم سید عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه ایران زمان اجرای این سازوکار مالی را از سه هفته تا یکی دو ماه ارزیابی کرده بود.

** دلیل راه اندازی کانال مالی ایران و اروپا چه بود؟
پس از خروج امریکا از برجام و بازگشت مرحله دوم تحریم های هسته ای از روز 13 آبان (4 نوامبر) که مقام های امریکایی کوشیدند با واردکردن فشار مالی و اقتصادی بر ایران، عواید نفتی آن را کاهش دهند، کشورهای اروپایی اعلام کردند اقدامات مقابله ای را در برابر احیای تحریم های هسته ای ایران به اجرا در می آورند. در امتداد چنین هدفی بود که شرکای باقی مانده در توافق برجام با هدف ترغیب ایران به باقی ماندن در این توافق و برخوردار نگه داشتن کشورمان از مزایای اقتصادی رفع تحریم ها، توافق کردند که کانال مبادله مالی با ایران را تأسیس کنند. وزیران خارجه آلمان، بریتانیا، چین، روسیه و فرانسه و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا که برای شرکت در اجلاس سالانه مجمع عمومی سازمان ملل در شهریور ماه سال جاری به نیویورک سفر کرده بودند، تصمیم خود را طی یک بیانیه برای ایجاد این کانال مالی ویژه اعلام کردند که هدف از آن بی اثر کردن تحریم های امریکا علیه ایران است.

حال اروپایی ها اولین گام در این مسیر را برداشته اند و باید منتظر ماند و دید که در اجرا این سازوکار می تواند به اهداف خود دست یابد؟

** رئیس کیست؟
«پر فیشر»، ریاست کانال پرداخت مالی که از سوی سه کشور اروپایی راه اندازی شده است را عهده دار خواهد شد. فیشر که یک کارشناس با سابقه آلمانی و رئیس سابق «کومرتس بانک» بوده است، به مدت 6 ماه ریاست اینستکس را بر عهده خواهد داشت. بی تردید از جمله عواقب عهده دار شدن این مسئولیت برای این مسئول آلمانی، رو به رو شدن با تحریم های امریکایی خواهد بود. همچنین انگلیس هم رئیس هیأت نظارت است و از هر کدام از این کشورها(آلمان، فرانسه و انگلیس) هم یک نفر از وزارت امور خارجه حضور خواهد داشت. به گزارش اشپیگل از آلمان «میگوئل برگر» رئیس بخش اقتصادی وزارت خارجه، از فرانسه «ماری گوردو مونتانه» سفیر پیشین این کشور در پکن و از انگلیس نیز «سر سایمون مک دونالد» دبیر اجرایی و رئیس خدمات دیپلماتیک در وزارت خارجه افراد حاضر در این هیأت هستند.

** چه کشورهایی عضو «اینستکس» هستند و مقر آن کجاست؟
مرحله نخست در روند اجرای تبادلات مالی بر پایه «اینستکس» با مدیریت سه کشور آلمان، فرانسه و انگلیس به عنوان سه عضو و سهام دار اصلی این ساز و کار خواهد بود، سپس در گام بعدی کشورهای اروپایی می توانند به آن اضافه شوند. در مرحله بعدی کشورهای غیراروپایی از جمله چین و روسیه و سپس هر کشوری که علاقه مند به تبادلات اقتصادی با ایران باشد می تواند در این سازوکار شرکت کند. بر اساس اعلامیه ثبت این شرکت که در روزنامه رسمی دولت فرانسه منتشر شده، آدرس شرکت اینستکس همان آدرس وزارت دارایی فرانسه است.

** «اینستکس» درباره «اف ای تی اف» چه می گوید؟
بیانیه سه کشور اروپایی، موفقیت در اجرای سازوکار ویژه مالی ایران و اروپا را منوط به پیوستن ایران به نهاد بین المللی «اف ای تی اف» دانسته است. این کشورها در بندی از بیانیه خود اعلام کرده اند که مکانیزم یاد شده بر اساس قوانین مالی سازمان ملل و اتحادیه اروپا، قوانین ضد پولشویی و تأمین مالی تروریسم (سی اف تی) عمل خواهد کرد. بر این اساس کشورهای اروپایی از ایران خواسته اند هر چه سریع تر نسبت به اجرایی کردن برنامه «اف ای تی اف» اقدام کنند.

** واکنش امریکا چه بود؟
امریکا در واکنش به راه اندازی کانال ویژه تجارت اروپا، کشورهای تعامل کننده با ایران را تهدید به مجازات اقتصادی کرد. وزارت خارجه امریکا در بیانیه ای اعلام کرد: «به دقت گزارش ها را درباره کانال ویژه مالی دنبال می کنیم تا جزئیات بیشتری درباره ساز و کار آن به دست بیاوریم. همان طور که رئیس جمهوری روشن کرده ، سازمان هایی که وارد فعالیت های قابل تحریم با ایران شوند خودشان را در معرض پیامدهای جدی از جمله دسترسی به نظام مالی امریکا و توان تجارت با ایالات متحده یا شرکت های امریکا می کند». در ادامه این بیانیه آمده است: «انتظار نداریم این کانال های ویژه به هیچ نحوی بر کارزار فشار حداکثری ما علیه ایران اثرگذار باشند».

جوزف گیوردون شولتز، سخنگوی سفارت امریکا درآلمان نیز با اشاره به احداث سازوکار ویژه مالی اروپا با ایران گفت:« نهادهایی که به اشتغال در فعالیت های تحریمی با ایران ادامه دهند، ریسک عواقب سختی را به جان می خرند که می تواند باعث قطع دسترسی شان به سیستم مالی امریکا شود و توانایی دادوستد با امریکا و شرکت های امریکایی را از آن ها بگیرد.»

** مقام های ایران درباره «اینستکس» چه گفتند؟
وزیر امور خارجه ایران پس از اعلام ثبت ساز و کار مالی ویژه اروپا با ایران طی پیامی در توئیتر این اقدام را گام اول بسیار با تأخیر توصیف کرد اما نوشت که ایران آماده تعامل سازنده در شرایط برابر و احترام متقابل با اروپا است. محمد جواد ظریف در این توئیت نوشت: «ایران از INSTEX (ساز و کار ویژه مالی اروپا و ایران)-گام بسیار پرتاخیر اول- در اجرای تعهدات می 2018 اعضای اروپایی برجام برای حفظ برجام با تضمین بهره مندی ایرانیان از مزایای این توافق پس از اعمال مجدد تحریم غیرقانونی امریکا استقبال می کند». ظریف افزوده است:«ما برای تعامل سازنده با اروپا با شرایط برابر و احترام متقابل آماده هستیم». بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت خارجه کشورمان نیز ضمن استقبال از اعلام ساز و کار مالی اتحادیه اروپا، خواهان اجرایی شدن کامل تمامی تعهدات این اتحادیه در کوتاه ترین زمان ممکن شد و گفت که این گام اول است.. حمید بعیدی نژاد، سفیر ایران در لندن نیز ثبت سازوکار ویژه مالی ایران و اروپا را نشان دهنده این دانست که سه کشور اروپایی بعد از ماه ها تأخیر قدم اول را بالاخره برداشتند. به گفته بعیدی نژاد این یک نشانه خوب است اما انتظار می رود این سازوکارهرچه زودتر عملیاتی شود». مشاور رئیس جمهوری ایران نیز کانال مالی در شکل فعلی خود را اقدامی دیرهنگام و اندک در مسیر تعامل اقتصادی اروپا با ایران در شرایط خروج امریکا از برجام دانست. به گفته حسام الدین آشنا این کانال صرفاً آغازی آزمون پذیر برای بررسی میزان انگیزه و توانایی دولت های اروپایی درحمایت از شرکت های خود برای تجارت آزاد تلقی می شود.

با این حال محمدجواد لاریجانی با انتقاد از تأخیر اروپا، به باشگاه خبرنگاران گفت که این کانال مالی بسیار محدود است، اگر بنابود در رابطه با اقلام دارویی و غذایی حساس بحث کنیم که این منافع ما از برجام نیست؛ چراکه این موضوعات در قطعنامه های سازمان ملل استثنا شده است. وی افزود: تمام این موارد نسیه است و هیچ کدام نقد نیست، در مورد همه آنها باید دوباره سیستم عمل کند، راه بیفتد و بعد ببیند که چه می شود، در واقع روی کاغذ متنی را در وزارت دارایی فرانسه درست کردند که اصلاً معلوم نیست چیست و سر و ته ندارد.

** جهان به ثبت کانال مالی ویژه ایران و اروپا چه واکنشی نشان داد؟
فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با بیانیه ای از ساز و کار ویژه مالی با ایران استقبال و آن را گامی مهم در تعهد اروپا به برجام عنوان کرد. موگرینی در این بیانیه گفت که «این سازوکار مالی را بسرعت گسترش خواهیم داد و از همه کشورهای اروپایی خواستار همکاری فعال هستیم». جرمی هانت، وزیر خارجه بریتانیا، نیز گفت:«امروز ما قدم چشمگیری در اجرای تعهد خود در توافق هسته ای ایران برداشتیم تا رفع تحریم ها را برای مردم ایران حفظ کنیم». ژان ایو لو دریان، وزیر خارجه فرانسه هم ثبت کانال مالی تازه را اقدامی سیاسی در خصوص حمایت از شرکت های اروپایی طرف مبادله با ایران دانست. «میشائیل کلور برشتولد» سفیر آلمان در تهران نیز طی پیامی در توئیتر به زبان های انگلیسی و فارسی نوشت:«SPV خلق شد و INSTEX نام دارد و نشانگر ابزاری برای حمایت از مبادلات تجاری است و تجارت مشروع با ایران را تسهیل خواهد کرد.» همچنین «میخاییل اولیانوف»، نماینده روسیه در سازمان های بین المللی در وین اعلام کرد: «مسکو با کشورهای اروپایی برای موفقیت سازوکار مالی ویژه اروپا با ایران موسوم به INSTEX به صورت فعال همکاری خواهد کرد». گنگ شائونگ، سخنگوی وزارت امور خارجه چین نیز در استقبال از این رویداد گفت:«به طور راسخ از طرف اروپایی به منظور تداوم همکاری با ایران، ارتقای هرچه سریع ترعملیات سازوکار و بازگشایی این سازوکار به روی طرفین حمایت می کند تا بتوان میان جامعه بین المللی و ایران همکاری های تجاری عادی صورت بگیرد.»

مولود چاووش اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه هم آغاز سازوکار مالی ویژه اروپا با ایران را مثبت ارزیابی کرد و گفت: «باور داریم که با مذاکره و همکاری بیشتر این مشکلات حل خواهد شد. چنین تحریم هایی در تجارت نه تنها ایران بلکه کشورهای اروپایی و ژاپن و تمام دنیا را تحت تأثیر قرار می دهد.»

یک سخنگوی اتحادیه اروپا هم با بیان اینکه ساز و کار مالی «اینستکس» علیه امریکا راه اندازی نشده و تحریم های این کشور را دور نمی زند، به ایرنا گفت: «اما اتحادیه اروپا تحریم های برون مرزی امریکا علیه ایران را به رسمیت نمی شناسد.» به گفته وی، هدف کلی اینستکس این است که به صادرکنندگان و واردکنندگان اروپایی کمک کند تا بر اساس قوانین اتحادیه اروپا و قوانین بین المللی و ساز و کارهای مرتبط داخلی به تجارت مشروع با ایران بپردازند.

خبرگزاری رویترز نیز به نقل از یک دیپلمات اروپایی اعلام کرد که«این یک پیام سیاسی مهم به ایران است که نشان می دهد ما مصمم به حفظ توافق جامع اقدام مشترک هستیم. همچنین این پیام را به امریکا انتقال می دهد که ما با وجود تحریم های فرامرزی از منافع خود دفاع می کنیم».
نشریه ایتالیایی «ائوروپاتودی» نیز با اشاره به راه اندازی مکانیزم اروپایی برای دور زدن تحریم های امریکا علیه ایران نوشت: «اروپا با دور زدن تحریم های واشنگتن علیه ایران به ترامپ سیلی زد.»

انتهای پیام /*

منبع ایرنا
کلید واژه :

کانال مالی ایران و اروپا

ثبت نظرات
captcha