قیمت طلا، سکه و ارز قیمت روز خودرو
پیش خوان روزنامه ها
روزنامه ها
محل تبلیغات شما اینجاست 2 بانک سپه محل تبلیغات شما اینجاست 4 نیرو نیوز مدارا
کد خبر : ۷۲۱۴۹۰
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

معامله با طالبان یا فرار تاریخی

سال 2001 میلادی بود که دولت وقت امریکا با شعار پرطمطراق «مبارزه با تروریسم» و به بهانه حملات 11 سپتامبر 2001 به افغانستان حمله کرد. جنگی پرهزینه چه از حیث مادی و چه از نظر انسانی.

معامله با طالبان یا فرار تاریخی

به گزارش پایگاه خبری اتحاد آنلاین، در 17 سال گذشته دولت های متفاوتی که سکان کاخ سفید را به دست گرفته اند یا وعده عقب نشینی از افغانستان را داده اند یا با افزودن مقطعی بر تعداد سربازان از نصر نزدیک سخن گفته اند. حضور امریکا در افغانستان اندک اندک به قدمت دو دهه ای خود نزدیک می شود اما اوضاع امنیتی در این کشور هر روز بدتر از روز قبل می شود و همزمان گروه شبه نظامی چون طالبان با تکیه بر پیروزی های نظامی و تصاحب سرزمین های بیشتر حتی از پشت یک میز نشستن با نمایندگان دولت هم سر باز زده و ترجیح می دهد با طرف امریکایی وارد مذاکره شود.

فراتر از مسائل نظامی و امنیتی، اوضاع سیاسی در افغانستان هم رو به سامان نیست و هنوز 17 سال پس از سقوط دولت طالبان، برگزاری به موقع انتخابات در این کشور امری تقریبا غیرممکن و در مرحله بعد اعتماد به نتایج اعلام شده، امری سخت است. با وجود تمام مشکلات امنیتی و دغدغه های سیاسی، دونالد ترامپ، چهل و پنجمین رییس جمهور امریکا قریب به 10 روز پیش اعلام کرد که بخشی از نیروهای امریکایی را از افغانستان به خانه بازخواهد گرداند. از آنجا که اعلام این استراتژی همزمان با طرح مساله خروج نیروهای امریکایی از سوریه اتفاق افتاد در روزهای نخست کمتر کسی به اجرایی شدن دستور رییس جمهور در افغانستان پرداخت.

در سطح منطقه ای دستور هر چند غیررسمی ترامپ سر و صدای بسیاری در میان همسایگان افغانستان به راه انداخت. ایران، هند، پاکستان، چین و روسیه با احتیاط در حال بررسی ابعاد این دستور در صورت اجرایی شدن هستند. هر چند خروج نیروهای خارجی از افغانستان پس از 17 سال می تواند دست یک قدرت خارجی از منطقه را کوتاه کند اما این نکته نیز قابل چشم پوشی نیست که نگرانی هایی درباره خلأ امنیتی در افغانستان وجود خواهد داشت.

**ترامپ دستوری برای خروج از افغانستان نداده است
روز گذشته رسانه امریکایی بلومبرگ در خبری اختصاصی اعلام کرد که رییس جمهور این کشور هنوز پنتاگون را مکلف به خارج کردن سربازان امریکایی از افغانستان نکرده است(تا لحظه تنظیم این گزارش خبر بلومبرگ تایید یا تکذیب نشده است). در چند روز گذشته رسانه ها مطالب بسیاری پیرامون این موضوع که ترامپ دستور خارج کردن نیمی از سربازان امریکایی از افغانستان را داده، مطرح کردند اما فرمانده امریکایی نیروهای بین المللی در افغانستان در گفت وگویی که اخیرا انجام داده، تاکید کرد که هنوز چنین دستوری را دریافت نکرده است. همزمان سخنگوی کاخ سفید به بلومبرگ گفته که رییس جمهور تصمیمی برای کاستن از تعداد نیروهای امریکایی در افغانستان ندارد و چنین دستوری را به پنتاگون هم نداده است.

پیش از این اظهارات به نظر می رسید که قرار است 7 هزار سرباز امریکایی از افغانستان خارج شوند. در حال حاضر 14 هزار نیروی امریکایی در افغانستان مستقر هستند. ژنرال اسکات میلر، فرمانده امریکایی نیروهای بین المللی حاضر در افغانستان هم می گوید که دستوری برای خارج کردن یا کاستن از تعداد نیروهای امریکایی در افغانستان دریافت نکرده است. در چنین شرایطی به نظر می رسد که سخنگوی کاخ سفید و فرماندهان امریکایی طبق دستوری واحد مکلف به شفاف سازی درباره دستور ترامپ شده اند.

دستور رییس جمهور امریکا مبنی بر لزوم خروج نیروهای امریکایی از سوریه سر و صدای بسیاری در ساختار سیاسی و بدنه نظامی امریکا به راه انداخته و منجر به استعفای جیمز متیس، وزیر دفاع هم شد. برخی از ناظران مسائل امریکا می گویند که به احتمال بسیار زیاد فعلا ترامپ دستور خروج نیروهای امریکایی از افغانستان را نخواهد داد چراکه حتی طرح این مساله هم صدای منتقدان را در داخل بلند کرده است. بلومبرگ در بخش هایی از گزارش خود نوشته در حالی که رییس جمهور به طور مستقیم اشاره ای به افغانستان نداشته اما در چند روز اخیر مرتبا تکرار کرده بود که مایل به خانه بازگرداندن نیروهای امریکایی است تا بتواند انرژی نیروهای امریکایی را صرف امنیت داخلی کشور کند.

**17 سال حضور بدون پیروزی
جنگ افغانستان به گواه آمار به طولانی ترین حضور نظامی امریکا در یک منازعه فرامرزی تبدیل شده و تاکنون 2300 کشته بر جا گذاشته است. دونالد ترامپ همواره از منتقدان این جنگ بود و سال گذشته نیز با اکراه پیشنهاد چهره های نظامی کابینه برای اعزام 4 هزار نیروی بیشتر به افغانستان را پذیرفت. منابع امریکایی می گویند که در 17 سال گذشته امریکا 126 میلیارد دلار برای بازسازی در افغانستان هزینه کرده که از این رقم 78 میلیارد دلار آن مربوط به حوزه تامین امنیت بوده است. با وجود این دونالد ترامپ می گوید که این هزینه ها منجر به تغییر چشمگیری در وضعیت امنیتی و سیاسی افغانستان نشده است.

بلومبرگ در تازه ترین گزارش خود به نقل از اطلاعات پنتاگون به اوضاع نابسامان امنیتی در افغانستان اشاره کرده و نوشته است: وضعیت تسلط دولت بر اوضاع سیاسی و امنیتی منطقه هر روز وخیم تر از قبل می شود و همزمان آمار غیرنظامیانی که کشته می شوند، افزایش پیدا می کند. همزمان اوضاع بد اقتصادی مردم را به سمت درآمدزایی از کشت خشخاش برده و مساله ترانزیت مواد به اروپا هم مجددا تبدیل به بحرانی جدی شده است.

دونالد ترامپ در حالی ژانویه 2017 وارد کاخ سفید شد که مساله افغانستان در رقابت های انتخاباتی وی مغفول بود و به نظر می رسید که وی هیچ استراتژی یا برنامه مشخصی برای افغانستان ندارد اما تیم مشاوران امنیت ملی که پیرامون را وی گرفته بودند، تاکید می کنند که سیاست های وی مثمرثمر بوده است. به عنوان نمونه مایک پمپئو، وزیر خارجه امریکا در ماه جولای در جریان سفری که به افغانستان داشت، ادعا کرد استراتژی ترامپ برای مبارزه با طالبان جواب داده البته دقیقا مشخص نیست منظور وی از جواب دادن چیست چراکه به گواه آمار ما شاهد افزایش حملات طالبان در چند ماه اخیر بوده ایم. جیمز متیس که تا چند روز دیگر از وزارت دفاع می رود با تایید این نکته که افغانستان نبردی سخت است، گفته بود که تلاش های امریکا در این کشور در حال پاسخ دهی است.

با وجود این اظهارات انتزاعی شاید بتوان گفت که ژنرال میلر بیش از سایر مقام های سیاسی و نظامی که در واشنگتن نشسته اند به دلیل اشراف بر مسائل میدانی در افغانستان نگاه نزدیک به واقعیتی داشت و از همین رو در گفت وگویی که در ماه اکتبر با ان بی سی داشت، گفته بود:«جنگ افغانستان را نمی توان از حیث نظامی برد. طالبان هم به این نتیجه رسیده اند که نمی توانند در بعد نظامی برنده میدان باشند. در چنین شرایطی که همه به چنین نتیجه ای در افغانستان رسیده اند مردم از ما سوال می کنند پس چرا همچنان در افغانستان متحمل هزینه نظامی می شویم؟ ما باید پاسخی برای این سوال بیابیم.»

**معامله پنهان واشنگتن با طالبان؟
بلومبرگ در تحلیلی درباره وضعیت امروز افغانستان می نویسد: براساس اطلاعات پنتاگون که تاریخ آن به 30 نوامبر بازمی گردد، اعزام مشاوران نظامی بیشتر به افغانستان که در سال جاری میلادی انجام شد در نقش سرعت گیری برای اقدام های خرابکارانه طالبان ظاهر شده است. طالبان منتظر بودند که در فاصله سال های 2011 تا 2016 از تعداد نیروهای امریکایی کاسته شود و این تحول فضایی را برای مانور آنها فراهم کند. براساس این گزارش بخش های قابل توجهی از مناطق پرجمعیت افغانستان از جمله پایتخت استان ها در کنترل نیروهای امنیتی دولتی است اما طالبان بر مناطق روستایی تسلط دارد و همچنان تلاش می کند با حمله های گاه و بی گاه از ضعف یا نبود نیروهای امنیتی در مناطق حاشیه ای استفاده کند.

با وجود آنکه مجموع خبرهای رسیده از واشنگتن حاکی از آن است که رییس جمهور امریکا در اقدامی ناگهانی تصمیم به خارج کردن نیروهای امریکایی از سوریه گرفته است اما درباره افغانستان وضع اندکی متفاوت تر است. 19دسامبر بود که تایمز لندن از مذاکره پنهان طالبان و واشنگتن خبر داد و نوشت: «امریکا آماده است در معامله ای با طالبان آتش بس 6 ماهه را پذیرفته و در ازای آن نیروهای امریکایی را از این کشور خارج کند.»(لازم به یادآوری است که خروج نیروهای امریکایی از افغانستان همواره یکی از شروط اصلی گروه شبه نظامی طالبان برای مذاکره بوده است.)

تایمز در مطلب فوق به نقل از یک منبع آگاه نزدیک به طالبان نوشته بود که براساس توافق انجام شده میان این گروه و دولت ترامپ، امریکا همچنان کنترل 3 پایگاه نظامی را در افغانستان در اختیار خواهد داشت. به گفته این منبع این توافق در جریان رایزنی های اخیر زلمای خلیل زاد، نماینده ویژه دولت امریکا در پرونده افغانستان با هیات نمایندگان طالبان در ابوظبی به دست آمده است.

گفته می شود که امریکا خواهان برقراری آتش بس در افغانستان تا پیش از انتخابات ریاست جمهوری در ماه آوریل است اما شکاف ها در طالبان اتخاذ موضعی واحد را برای این گروه سخت کرده است. برخی از اعضای طالبان مخالف هر گونه مذاکره هستند و برخی نیز می گویند این گروه نباید هیچ امتیازی به دولت یا مذاکره کننده امریکایی بدهد.

در حال حاضر تمرکز اصلی روی آتش بس است. امریکایی ها خواهان بازه زمانی حداقل 6 ماهه برای آتش بس هستند و البته که موافقت خود را با خروج از افغانستان هم اعلام کرده اند. طرف امریکایی می گوید که به حداقل 3 پایگاه نظامی در افغانستان نیاز خواهد داشت اما در امور داخلی این کشور دخالت نمی کند.

در حال حاضر به نظر می رسد که واشنگتن سرمایه گذاری قابل توجهی بر پیشبرد مذاکره با طالبان انجام داده و در همین راستا می توان گفت که سخنان ترامپ مبنی بر خارج کردن نیروهای امریکایی از افغانستان در آینده ای نه چندان دور هم ناظر بر همین تلاش ها بوده است. در حالی که واشنگتن و اسلام آباد در یک سال اخیر رابطه نه چندان گرمی را پشت سر گذاشته اند اما تایمز به نقل از منابع آگاه خبر داده که کاخ سفید به دولت عمران خان در پاکستان پیغام داده اگر بتوانند در مسیر مذاکرات صلح در افغانستان میان دولت و طالبان گره گشایی کند از مشوق های اقتصادی بهره مند خواهد شد.

مساله خروج نیروهای امریکایی از افغانستان در حالی همچنان مبهم است که کابل با حفظ ظاهر این مساله را کم اهمیت جلوه داده و می گوید، نیروهای امنیتی این کشور از عهده تامین امنیت در این کشور برخواهند آمد. با وجود این موضع گیری رسمی، برخی از منابع خبری می گویند که دولت اشرف غنی در پشت پرده نسبت به بالا رفتن آمار تلفات غیرنظامیان در صورت خروج نیروهای امریکایی از این کشور به کاخ سفید هشدار داده است. براساس آمار موجود از سال 2015 تاکنون حداقل 30 هزار نیروی امنیتی افغان جان خود را از دست داده اند.

**طالبان از خیر پیش شرط نمی گذرد
تحلیلگران مسائل افغانستان می گویند اگر تصمیم ترامپ برای خارج کردن نیروهای امریکایی از افغانستان یا کاستن از تعداد آنها عملیاتی شود با واکنش های متفاوتی روبه رو خواهد شد. آسیاتایمز در تحلیلی در این باره می نویسد:«اشاره رییس جمهور امریکا به مساله خروج نیروهای امریکایی از افغانستان واکنش های مثبت و منفی را به دنبال داشت. گفته می شود که بسیاری از چهره های نظامی امریکایی مخالف این تصمیم ترامپ هستند و معتقدند افغانستان با ناآرامی های بیشتری روبه رو خواهد شد.»

در حالی که 17 سال حضور نیروهای امریکایی در افغانستان نتوانسته از موج ناامنی ها در این کشور بکاهد اما نویسنده آسیاتایمز ادعا کرده کاسته شدن از تعداد نیروهای امریکایی در افغانستان می تواند تاثیر منفی بر روند آموزش نیروهای نظامی این کشور بگذارد و همچنان بستر را برای افزایش حملات داعش و طالبان هموارتر کند.

آسیاتایمز در ادامه به بررسی دیدگاه موافقان استراتژی خروج امریکا از افغانستان پرداخته و می نویسد:«موافقان این سیاست به آمار موجود متوسل شده و می گویند: امریکا از 17 سال پیش تاکنون در افغانستان است اما امروز هم تلفات سربازان افغان افزایش پیدا کرده و هم توان نظامی و تخریبی طالبان! بر اساس برخی از آمار روزانه 50 نیروی امنیتی در افغانستان جان خود را از دست می دهند و این در حالی است که امریکایی ها و نیروهای ائتلاف بر حجم حملات هوایی افزوده اند. زمانی که به این آمارها نگاه می کنید، می بینید که باید مسیر دیگری را امتحان کرد. امریکا 17 سال در افغانستان بوده اما هیچ اتفاق مثبتی در افق زمانی کوتاه یا میان مدت رخ نداده است.

بنابراین می توان گفت که این استراتژی از ابتدا هم ایرادهایی داشته است. برای تبیین استراتژی جدید دیگر بیان اینکه چند سال از حضور نیروهای امریکایی در افغانستان گذشته و چه تعداد نیرو در این کشور هستند، اهمیت چندانی ندارد. به نظر می رسد که جیمز متیس زمانی که خواهان کمک جامعه جهانی برای پایان دادن به بحران نظامی و امنیتی در افغانستان شد به بیهودگی استراتژی هایی که تا به امروز در افغانستان پیاده شده، پی برده بود. در چنین شرایطی باید متوجه بود که مذاکره با طالبان نخستین گام دیپلماتیکی است که باید برداشته شود و باز در بحث مذاکره با طالبان آنچه مهم است پیش شرط همواره ثابت این گروه برای خروج نیروهای امریکایی از افغانستان است.»

به گزارش اعتماد، ضرورت مذاکره با طالبان از سوی تمام بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای که دستی در پرونده افغانستان دارند به رسمیت شناخته شده است. بر همین اساس امارات، پاکستان، عربستان سعودی، امریکا و ایران همگی روند گفت وگو و رایزنی با طالبان را رسما اعلام و علنی کرده اند. در حقیقت می توان گفت که تمام این بازیگران با وجود اختلاف های فی مابین اما به این درک مشترک رسیده اند که تامین امنیت و بازگرداندن ثبات به افغانستان پس از 17 سال جنگ تنها یک مسیر دارد و آن هم مذاکره با طالبان است.

**استقرار نیروهای سازمان ملل به جای سربازان امریکایی
آسیاتایمز به نقل از خالد فاروق از مقام های ارشد حوزه مبارزه با تروریسم در پاکستان می نویسد: «خروج نیروهای امریکایی شرط اصلی طالبان است. البته شاید نیروهای طالبان به حضور نیروهای سازمان ملل در افغانستان برای بازه زمانی 5 تا 10 سال پس از خروج نیروهای امریکایی رضایت دهند. هر چند که کشورهای بسیاری برای به پای میز مذاکره کشاندن طالبان تلاش می کنند اما هیچ کشوری به اندازه پاکستان بر این گروه تسلط ندارد. پاکستانی ها رابطه بسیار خوبی با طالبان دارند که قدمت آن به روزهای حمله اتحاد جماهیر شوروی سابق به افغانستان بازمی گردد. پشتوها جمعیتی قریب به 40 تا 60 درصد جمعیت افغانستان را تشکیل می دهند و در پاکستان نیز پشتوها 20 درصد جمعیت کل را به خود اختصاص داده اند.»

هر چند که رابطه میان عمران خان، نخست وزیر پاکستان با دونالد ترامپ در چند ماه گذشته چندان صمیمی نبوده است اما به نظر می رسد که پیغام رسانی های پشت پرده تا حدودی کارساز بوده و عمران خان یک بار در توییتر خود درباره مذاکره با طالبان نوشته بود:«پاکستان به روند گفت وگوها میان امریکا و طالبان در ابوظبی کمک می کند. امیدوار هستیم که این مساله به برقراری صلح و پایان 3 دهه رنج مردم شجاع افغانستان منتهی شود.» در حالی که فاصله رایزنی ها میان هیات امریکایی به رهبری زلمای خلیل زاد و هیات طالبان کاهش پیدا کرده و به نظر می رسد که دو طرف متوجه درخواست های ملموس از یکدیگر شده اند شاید خروج نیروهای امریکایی از افغانستان هم بتواند به پایان خوش وضعیت در افغانستان کمک کند.

**خلیل زاد از طرح ترامپ بی خبر بود؟
با وجود آنکه برخی از منابع مانند تایمز از معامله پنهان دولت ترامپ و هیات طالبان برای خروج نیروهای امریکایی در ازای آتش بس در افغانستان خبر می دهند، این خط تحلیلی در همه رسانه ها به چشم نمی خورد و به عنوان مثال لوبلاگ در مقاله ای تفصیلی به قلم فاطمه عمان از تحلیلگران ارشد این حوزه در شورای آتلانتیک می نویسد:«همه از اعلام نظر ترامپ برای خروج نیروهای امریکایی از افغانستان در آینده ای نزدیک شوکه شده اند. زلمای خلیل زاد، نماینده ترامپ در پرونده افغانستان ماه گذشته میلادی در گفت وگو با شبکه تلویزیونی طلوع افغانستان گفته بود که امریکا اجازه نمی دهد دوباره حقوق بشر مانند گذشته در افغانستان توسط طالبان نقض شود.

وی در همان گفت وگو با وجود ابراز خوش بینی نسبت به نتیجه گفت وگوهای صلح با طالبان گفته بود که اگر این رایزنی ها به شکست منتهی شود، امریکا کنار دولت در کابل خواهد ایستاد. این اظهارات خلیل زاد تنها چند روز پیش از آن بود که دونالد ترامپ در اظهاراتی خبر آماده بودن امریکا برای ترک افغانستان را بدهد. البته که طالبان از این تصمیم امریکا ابراز خرسندی کرده و تاکید کردند که خروج نیروهای امریکایی می تواند به تقویت پروسه صلح و اعتمادسازی میان دو طرف در مذاکرات منتهی شود.»

**ایران هم امیدوار هم نگران؟
نویسنده این مطلب در بخش هایی از آن به وضعیت همسایگان افغانستان در صورت خروج نیروهای امریکایی از این کشور اشاره کرده و ذیل عنوان ایران نوشته است: ترک افغانستان توسط نیروهای امریکایی هم منبع آرامش و هم محل نگرانی برای ایرانی ها خواهد بود. نخستین نکته این است که پس از 17 سال حضور نیروهای امریکایی در افغانستان، ایران می تواند مطمئن باشد که امریکا دیگر نمی تواند از افغانستان به عنوان پایگاهی برای حمله به ایران استفاده کند. همزمان خروج این نیروها اگر افغانستان نتواند از عهده تامین امنیت خود برآید برای ایران دغدغه امنیتی هم ایجاد خواهد کرد.

زمانی که حکومت طالبان در افغانستان از قدرت پایین کشیده شد، ایران به شکل گیری حکومت پساطالبانی کمک کرد و در کنفرانس بن بود که طرف های درگیر در این پرونده چه بازیگر منطقه ای بودند و چه خارج از منطقه بر سر یک نکته که آن هم بازگشت ثبات سیاسی به افغانستان بود با هم به تفاهم رسیدند. در آن زمان حتی چهره ای مانند گلبدین حکمتیار چند سال در ایران زندگی کرد و البته به این دلیل که مخالف حضور نیروهای امریکایی در افغانستان بود برای خروج از ایران عجله به خرج نداد.

ورق همکاری ها میان ایران و امریکا در افغانستان زمانی برگشت که جورج بوش، رییس جمهور وقت در ژانویه سال 2002 ایران را در محور شرارت قرار داد. این اقدام بوش در نظر ایرانی ها خیانت و سوءاستفاده از حسن نیت تهران بود. هر چند که گفته می شود ایران با طالبان پس از آن سخنرانی جورج بوش ارتباط هایی داشته اما باید توجه داشت که رابطه تهران با این گروه هیچگاه مانند رابطه ارتش یا سیستم اطلاعاتی پاکستان با طالبان سیستماتیک نبوده است.

منبع روزنامه اعتماد
انتهای پیام

کلید واژه :

معامله با طالبان

،

فرار تاریخی

،

معامله با طالبان یا فرار تاریخی

،

مبارزه با تروریسم

ثبت نظرات
captcha