قیمت روز خودرو
پیش خوان روزنامه ها
روزنامه ها
بانک ملی محل تبلیغات شما اینجاست 2 بانک سپه محل تبلیغات شما اینجاست 4 نیرو نیوز
کد خبر : ۷۱۸۶۰۶
زمان انتشار :
facebook telegram twitter google+ cloob Yahoo print

بلوف رقبای نفتی ایران

6 روز تا آغاز دور جدید تحریم های امریکا علیه ایران باقی مانده. برای این مدت وزارت خارجه امریکا به صورت نمادین روزشمار معکوس در وب سایت خود قرار داده است. امریکا مدعی است که با این دور از تحریم ها در مدت زمان کوتاهی صادرات نفت ایران را به صفر می رساند.

بلوف رقبای نفتی ایران

به گزارش پایگاه خبری اتحاد آنلاین، کشورهایی نظیر عربستان و متحدانش نیز در این خصوص با امریکا همگام شده اند. این کشورها اعلام کرده اند که می توانند از ظرفیت اضافی تولید نفتشان برای پر کردن جای خالی نفت ایران استفاده کنند. اما چقدر این ادعاها با واقعیت همخوانی دارد و دقیقاً از 13 آبان چه اتفاقاتی برای صادرات نفت ایران خواهد افتاد؟ برای پاسخ دادن به این پرسش ها سراغ سیدمهدی حسینی، کارشناس ارشد انرژی رفتیم.

** عربستان مدعی است که می تواند 2 میلیون بشکه به تولید نفت خام خود بیفزاید و این نفت را جایگزین نفت ایران کند، این موضوع چقدر با واقعیت صنعت نفت عربستان همخوانی دارد؟
عربستان سال های سال است که یک بلوف سیاسی تحت عنوان ظرفیت مازاد تولید نفت خام مطرح می کند و در دو سه دهه اخیر همیشه عربستان مدعی بوده است. بررسی ها نشان می دهد که این کشور مقداری ظرفیت مازاد نفت خام دارد اما نه به اندازه ای که ادعا می کند. سعودی ها همیشه رقمی بالاتر از واقعیت را عنوان می کنند و با این بلوف همواره توانسته اند سیاست هایشان را در اوپک محقق کنند و بازار را بترسانند. الان هم که بحث تحریم ایران و جایگزینی نفت ایران مطرح شده، به امریکا قول داده اند که ما کسری بازار را جبران می کنیم. اما همان طور که اشاره کردم این یک بلوف است و عربستان نمی تواند به صفر شدن صادرات نفت ایران کمک کند. البته مشکل فقط عربستان نیست و چند رقیب دیگر نیز در بازار وجود دارد.

** دقیقاً کدام کشورها می توانند نفت خود را جایگزین نفت ایران کنند؟
امریکا یکی از آنهاست که با افزایش ظرفیت در تولید شیل اویل (نفت خام غیرمتعارف) الان بزرگ ترین تولید کننده نفت خام شده و حدود 12 میلیون بشکه در روز تولید دارد. از آن طرف موضوع ذخایر بازرگانی امریکا نیز مطرح است که نه به صورت بلندمدت اما در کوتاه مدت می تواند به کمک اهداف سیاسی امریکا بیاید. اگر این کشور بخواهد در یک مقطع برای مثال 13 آبان این ذخایر را وارد بازار و شوک ایجاد کند، می تواند. اما این عرضه موقت خواهد بود. خصوصاً آنکه زمستان در پیش است و مصرف بالا می رود. در چنین شرایطی ممکن است قیمت نفت و فرآورده های نفتی در بازار بالا رود و با توجه به انتخاباتی که امریکا در پیش دارد، این گزینه چندان مناسب نیست. حتی الان هم امریکایی ها بابت قیمت های بالا و تأثیر آن بر انتخابات نوامبر نگرانند.

روسیه یکی دیگر از کشورهایی است که اقداماتش در بازار نگران کننده است. روس ها توانسته اند در ماه های اخیر ظرفیت تولیدشان را بالا ببرند و به بیش از 11 میلیون بشکه در روز برسانند. این در حالی است که ذخایر نفت خام روسیه کمتر از دخایر ایران است؛ اما با باز کردن شیر تمام چاه ها توانسته اند به این تولید دست یابند. با این حال تجربه نشان داده که روس ها اهل معامله اند. از این رو احتمال دارد با توجه به درگیری هایی که با امریکا دارند با ما معامله کنند. این یک احتمال و به نفع ماست.

عراق یکی دیگر از کشورهای رقیب است و می تواند با توجه به شباهت هایی که نفت خامش به تولیدات ایران دارد، مقداری از نفت ما را در بازار جبران کند.

کشورهای حاشیه خلیج فارس نظیر امارات و کویت نیز در تلاشند. حتی شنیده می شود که امارات می خواهد تولید از یکی دو میدان نفتی خود را راه بیندازد اما گمان نمی کنم که بتواند عدد بالایی تولید کند.
از این رو عربستان یکی از تولیدکنندگان است که باید نگرانش باشیم. اما از روسیه و عراق ممکن است بیشتر آسیب ببینیم.

** اگر ذخایر عربستان و امریکا را کنار بگذاریم، در مجموع ظرفیت مازاد تولید این کشورها چقدر صادرات نفت ایران را می تواند کاهش دهد؟
فقط خدا می داند که چه خواهد شد اما جمع این موارد ممکن است که سطح صادرات ایران را به میزان دوره قبلی تحریم ها یعنی یک میلیون و 200 هزار بشکه در روز و نصف میزان فعلی برساند. البته این احتمال بخصوص در روزهای اول وجود دارد که بخواهند به ما شوک وارد و از ذخایرشان استفاده کنند.
جمع تولید مازاد این کشورها شاید به حدود یک میلیون بشکه در روز برسد. از این رو است که نگران قیمت ها هستند؛ خصوصاً خود امریکا مراقب است تا قیمت ها به قدری بالا نرود که انتخابات میان دوره ای نوامبر امریکا تحت تأثیر قرار بگیرد.

** فکر می کنید کنار گذاشتن نفت ایران کار راحتی است؟
امریکا نخست اعلام کرد که می خواهیم صادرات نفت ایران را به صفر برسانیم؛ اما اخبار جدیدی به گوش می رسد که خزانه داری امریکا اعلام کرده که به مشتریان نفت ایران برای مدتی مجوز خرید می دهیم، چراکه تحلیل کرده اند و می دانند حذف نفت ایران به لحاظ افزایش تقاضا و کاهش عرضه امکان ندارد. قیمت ها در نتیجه عدم توازن عرضه و تقاضا به حدی بالا می رود که برای امریکا هم مناسب نیست.

نکته دوم اینکه بسیاری از مصرف کنندگان پالایشگاه هایشان را برای ویژگی های نفت ایران طراحی کرده اند. تعویض نفت ایران با نفت های دیگر کار آسانی نیست. مثلاً در مدرس هند ما سهام پالایشگاهی داریم و این پالایشگاه بر اساس مؤلفه های نفت خام ایران تعریف شده است. این طور نیست که پالایشگاهای هند، چین و حتی ژاپن بتوانند براحتی و یک شبه نفت خام دیگری را جایگزین نفت ایران کنند. باید یک نفت با ویژگی های مشابه مصرف کنند تا بتوانند فرآورده مورد نظر را تولید کنند. لذا با این استدلال ها امریکایی ها به فکر معافیت دادن به مشتریان شده اند و می دانند که نباید صادرات نفت ایران را به صفر برسانند. الان شرایط به گونه ای است که حتی کره ای ها که از بقیه عقب تر ایستاده اند، می توانند از امریکا معافیت بگیرند.

اما در کشورهای مصرف کننده، مشکل ایران بخش های دولتی نیست. خصوصاً در کشورهای اروپای غربی. ایران به شمال غربی اروپا نفت صادر می کند و مدتی است که آنها هم در مورد برجام و تحقیرهای امریکا در تضاد با این کشور قرار گرفته اند.

این تضاد منافع و جنگ های اقتصادی امریکا با کشورهای جهان، بحث هایی است که ممکن است آنها را با ایران همراه کند. حتی اروپایی ها اعلام کرده اند که سازوکار ویژه ای برای کار با ایران تا پیش از شروع تحریم ها تدارک می بینند. البته تحقق این برنامه دو وجه دارد. باید بانک های ویژه ای به کار گرفته شوند که با ایران به صورت خاص و با یورو کار کنند. دوم آنکه سازوکارهای جدیدی برای معامله گران اتخاذ شود. به این ترتیب که معامله گران کوچک تر کار با ایران را شروع کنند و از آن طرف دولت ها برای فعالیت شرکت های بزرگی نظیر شل و توتال به دنبال اخذ مجوز از امریکا باشند، چراکه سازمان کار اقتصادی اروپا وابسته به دولت ها نیست و این بخش خصوصی روابط تجاری گسترده ای با امریکا دارد. برای مثال شرکت بی پی انگلیس بیش از آنکه انگلیسی باشد، امریکایی است. حتی این شرکت در مقطعی دو شرکت آماکو و آرکو امریکا را خریداری و ادغام کرد.

** یعنی عقیده دارید که با همکاری اروپا می توانیم شرایط بهتری را برای فروش نفت ایران رقم بزنیم؟
بله، اما من نکته ای ورای همه این موارد دارم. شاید هم دولت در حال کار روی آن است اما چندان جدی به نظر نمی رسد. از زمانی که رأی دیوان دادگستری لاهه آمد، باید در رابطه با رفع کل تحریم اقدام جدی می کردیم. به لحاظ اینکه حکم بالاترین دستگاه قضایی بین المللی که به موجب فصل دوم منشور سازمان ملل متحد به وجود آمده، غیرقابل استیناف و لازم الاجراست.

بنابراین ما رأی دیوان بین المللی دادگستری لاهه را داریم که در بررسی تحریم های امریکا علیه ایران به عهدنامه مودت اشاره می کند. در یک بند رأی آمده که دیوان از توضیحات وکلای امریکایی مبنی بر اینکه تحریم ها بر ملت ایران اثر نمی گذارد، قانع نشد. مفهومش این است که از نظر دیوان این تحریم ها اثر می گذارد کما اینکه ما هم نباید کاری انجام دهیم که بر مردم امریکا اثر منفی بگذارد.

بند دیگری وجود دارد، مبنی بر اینکه طرفین نباید کاری کنند که مناقشه بینشان از آنچه هست بدتر شود، اما تحریم ها مصداق بدتر کردن شرایط است.

در کنوانسیون وین هم ماده 72 کنوانسیون بیع بین المللی وجود دارد و این ماده اعلام می کند که اگر کسی از معامله ای خارج شد و دیگری اعتراض کرد، طرفین حق ندارند، کاری کنند که امکان بازگشت به گذشته از بین برود. بنابراین امریکا نباید شانس بازگشت به برجام را از بین ببرد در حالی که تحریم ها این کار را می کند.

با وجود این، امریکا یک گروه اقدام ایجاد کرده و به 40 کشور دنیا سفر کرده اند تا این کشورها از ایران نفت نخرند و مدام آنها را تهدید می کنند. حتی امریکایی ها در روابط سیاسی داخلی ایران دخالت می کنند. این نقض بیانیه الجزایر است که هر دو طرف به آن متعهد شده اند. امریکا در آنجا متعهد شده که در امور داخلی ایران دخالت نکند اما الان این کار را می کند. به طوری که می بینیم ترامپ هر روز، به هر بهانه و در هر سخنرانی خود به طور آشکار اشاره ای به ایران دارد، که نقض عهدنامه است.

با حکم دیوان لاهه اساساً ما برنده ایم و امریکا بازنده است. اما امریکا در حال تبلیغ روی آن است، لابی و تهدید می کند و ما کار چندانی در مورد آن نکرده ایم. باید با اتحادیه اروپا و شرکت های خریدار نفتمان و حتی امریکا گفتمان صورت گیرد. باید از طریق سفارت سوئیس با خود امریکا صحبت شود. سفیر سوئیس را باید بخواهیم و با سروصدای رسانه ای به گوش دنیا برسانیم که چرا امریکا حکم دادگاه لاهه را اجرا نمی کند و دست از تحریم برنمی دارد.

این موضوع خلاف تجارت بین المللی و تمام اصول جهانی است. باید خواستار اجرای حکم شویم. این حکم نکات برجسته ای دارد. برای مثال تمام قضات شامل قاضی امریکایی به اتفاق آرا به نفع ایران رأی داده اند.
باید از سفیر سوئیس بخواهیم به امریکا اعلام کند که حق این کار را ندارد. اگر هم لازم شد ضمانت اجرایی احکام دیوان دادگستری لاهه، شورای امنیت سازمان ملل متحد است و می توانیم به شورای امنیت سازمان ملل متحد برویم. در خبرها شنیده می شود که دبیرکل سازمان ملل این حکم را به شورای امنیت سازمان ملل متحد ابلاغ کرده است. عده ای نگرانند که امریکا چون عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد است، ممکن است وتو کند. اما بر اساس اطلاعاتی که دارم کسی که دعوا علیه آن است، حق رأی ندارد. به این ترتیب می توانیم در شورای امنیت هم موفق باشیم. باید کار و تلاش کنیم و شرکت ملی نفت باید با تک تک مشتریانش صحبت کند که اگر خیلی محتاط هستید، به استناد این حکم می توانید از امریکا مجوز بگیرید؛ یا می توانید حکم را اجرا نکنید و در صورت وقوع چالش در دادگاه به این حکم استناد و از امریکا شکایت کنید.

** کمتر از 6 روز تا 13 آبان مانده. فکر می کنید در این مدت محدود امکان کاهش یا حذف تحریم ها وجود دارد؟
نخست آنکه چرا گذاشته ایم به اینجا برسد و زمان را از دست داده ایم؟ دوم، بعضی موارد ممکن است و برخی نیز باید شروع شود. برای نمونه فردا صبح هم مسئولان کشور می توانند سفیر سوئیس را بخواهند و حکم را ابلاغ و سر و صدای رسانه ای کنند. همین امروز می توانند به شورای امنیت درخواست رسیدگی بدهند. روند آن که شروع شود، حتی اگر ادامه هم پیدا کند و زمانبر باشد، بازهم به نفع ماست. شروعش و مطرح شدنش در شورای امنیت به ما کمک می کند که زمان بخریم. این باعث می شود که بسیاری از مشکلات عقب بیفتد. برد صد درصد با ماست. حداقل این خواهد بود که اگر امریکا حکم را اجرا نکند، ما در سطح بین المللی ثابت کرده ایم که امریکا یک دولت متمرد، مستبد و زورگو است. آنها مدعی مبارزه با حکومت های مستبد منطقه هستند، اما خودشان درگیر استبداد بین المللی اند و می خواهند کاری کنند که تمام دنیا مطابق میل آنها عمل کنند.

** پیش بینی شما از قیمت نفت در روز اجرای رسمی تحریم های امریکا چیست؟
پیش بینی کار سخت و احتمالی است، اما فکر می کنم اگر امریکا بخواهد به ایران شوک وارد و ذخایرش را به بازار تزریق کند، قیمت ها بالا نخواهد رفت. اما در غیر این صورت، اعلام رسمی اعمال تحریم ها روی قیمت ها اثر روانی زیادی خواهد داشت و ممکن است در کوتاه مدت تا 10 دلار قیمت هر بشکه نفت خام بالا برود.

** به نظرتان قتل جمال خاشقچی، روزنامه نگار سعودی تأثیری بر بازار نفت داشت؟
نه به صورت علنی اما در عمل بله. این موضوع امریکا (هم بوروکرات ها و هم دموکرات ها) را هم در بحران قرار داده که چرا شخص ترامپ ارزش های امریکایی را فدای منافع اقتصادی خود می کند و به این ارزش ها آسیب می زند. این چالش بزرگی برای عربستان است. خصوصاً اینکه فقط بحث تسلیحات نیست و موضوع روابط اقتصادی نیز تحت تأثیر قرار گرفته. اخیراً دیدیم که موضع گیری کشورها از جمله آلمان در مورد این موضوع چگونه بوده است. به هرحال قتل خاشقچی یک کار بسیار زشت و کثیف تروریستی بوده و نشان از درون حاکمیت عربستان سعودی دارد. این قضیه روی بازار آثار خود را در جهت عکس منافع عربستان خواهد داشت و به نظرم تاکنون برنده این داستان ما بوده ایم.

** آیا فضای صنعت نفت را در این دور از تحریم ها سیاه می بینید؟
اگر تلاش نکنیم که تحریم ها رفع شود، قطعاً روزهای خوبی در انتظار ایران نخواهد بود. ما در پیک امسال حدود 2 میلیون و 800 هزار بشکه در روز نفت صادر کردیم و نصف شدن این میزان به معنای کاهش شدید درآمدهای ارزی کشور است. ضمن آنکه در تحریم فروش نفت، حمل و بیمه، نقل و انتقالات بانکی و عملیات سوئیفت مصائب سختی به دنبال خواهد داشت. لذا برای پیشگیری از بحران باید این تحریم ها را با برگ برنده ای که دیوان دادگستری لاهه در اختیارمان قرار داده، هوا کنیم. اما اگر تحریم ها را نتوانستیم محکوم کنیم، باید با کمک اروپا و دولت هایی که مقابل امریکا ایستاده اند، سازوکار جدیدی برای رهایی از این مشکلات تعریف کنیم.

موضوع سرمایه گذاری در صنعت نفت نیز یک مرحله دور تر از فروش نفت است. خیلی امیدوار نیستم که در این دوره شرکت های زیادی داوطلب به سرمایه گذاری در ایران باشند. فراموش نکنیم که باید یک استراتژی دقیق برای صنعت نفت و گاز تعریف و تصمیم گیری واحدی انجام شود.

انتهای پیام 

منبع روزنامه ایران

کلید واژه :

رقبای نفتی ایران

،

نفت خام

،

بلوف سیاسی

،

عربستان

ثبت نظرات
captcha